Przegląd Numizmatyczny 3/2012

Przegląd Numizmatyczny 2/2012 Przegląd Numizmatyczny 3/2017 Przegląd Numizmatyczny 4/2012
PN
1/2017
PN
2/2017
PN
3/2017
PN
4/2017

Przegląd Numizmatyczny 1/2012

Przegląd Numizmatyczny 1/2012 Przegląd Numizmatyczny 4/2012 Przegląd Numizmatyczny 2/2012
Złoto czasów
dynastii Wazów - tom I
Złoto czasów
dynastii Wazów - tom II
Złoto czasów
dynastii Wazów - tom III
Złoto czasów
dynastii Jagiellonów

 

Przegląd Numizmatyczny 1/2017

W numerze:

► 65 lat – uroczystość z okazji 65-lecia
prof. Krzysztofa Macieja Kowalskiego
► Złote monety i medale Michała Korybuta Wiśniowieckiego w zbiorach Zakładu Narodowego
im. Ossolińskich we Wrocławiu
► Niewiasta w słońce obleczona i księżyc pod Jej stopami
► Ostatnie nowości NBP – 2017 r.
► Agrypina Starsza – pierwsza matrona
rzymskiego mennictwa
► Omnislash jedzie na 76. aukcję Kunkera
► Andrzej Ratajewski
► Grzywny srebrne ze zbiorów Muzeum
Narodowego w Warszawie
► Niezrealizowany projekt medalu odzyskania ziem Śląska Cieszyńskiego z 1938 roku
► Rzadki ort koronny z 1621 roku z błędem w napisie
► Gdańskie prywatne żetony kupieckie, rabatowe i rozliczeniowe
► Pięciogroszówki
► Katalog trojaków gdańskich Augusta III Sasa

Od Redakcji

Pomimo wielu problemów, udało się nam jeszcze podjąć wyzwanie i przez najbliższy rok Przegląd Numizmatyczny będzie się nadal ukazywał w wersji drukowanej. Wspomógł naszą działalność Pan Dariusz Kruczeński. Jak wynika z listów, decyzja o utrzymaniu wydania papierowego ucieszyła większość naszych Czytelników. Ten rok wykorzystamy na testowanie opcji internetowej edycji Przeglądu Numizmatycznego. Będziemy starali się naszą przeglądową stronę, testować, aby móc w przyszłości internetowy Przegląd redagować wspólnie z naszymi Czytelnikami. Ostatni miesiąc przyniósł naszej społeczności niepowetowana stratę. Odszedł od nas Andrzej Ratajewski z Poznania, wspaniały kolega i kolekcjoner. Twórca znakomitej kolekcji talarów polskich. Ponadto bardzo dowcipny komentator numizmatycznych wydarzeń. Kilka lat temu w jednej z niemieckich aukcji licytowany był znakomity zbiór monet polskich i z polską związanych. Była to wielka gratka dla kolekcjonerów. Sala była pełna numizmatyków, przedstawicieli polskich domów aukcyjnych, fi rm i sklepów numizmatycznych. W praktyce na tej niemieckiej aukcji dominował język polski. Był tam i Andrzej, który pod swoim numizmatycznym, allegrowym „nickiem” Omninslah napisał świetny artykuł opisujący emocje, jakie były udziałem nas wszystkich na tej aukcji. Komentarz ten pojawił się w „nieistniejącej” już kafejce Allegro. Z uwagi na wspaniały język i dowcip, cały ten artykuł publikujemy w Przeglądzie. Numizmatycznym. Ktoś kiedyś powiedział, żyje człowiek żyje tak długo, jak długo istnieje pamięć o nim. Andrzeju, żegnamy Ciebie, ale wiemy, że na bardzo długo pozostaniesz w naszej i naszych Czytelników pamięci.

wróć

Przegląd Numizmatyczny 2/2017

W numerze:

► Dukat księstwa nyskiego biskupów
wrocławskich – Marcin Gerstmann
► Przegrawerowana data
► Medale złote Jana III Sobieskiego (1674-1696) w kolekcji Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu
► Próbne dwuzłotówki Stanisława Augusta Poniatowskiego
► Gwiazda Przemyśla – odznaczenie dzielnicowe?
► Monety z legendą DIOC z nicejskiej mennicy w Bitynii?
► Katalog-encyklopedia monet próbnych PRL – prezentacja
► Pożegnanie dobrej numizmatyki z Allegro
► Szelągi gdańskie XVI wieku – katalog / cennik
► Konferencja numizmatyczna: Coinage in Imperial Space. Continuity or change from the Acheamenid to Hellenistic kingdoms?

Od Redakcji

Co nowego w numizmatyce? Chyba najbardziej uderzyła wszystkich pazerność serwisu Allegro, który drastycznie podniósł opłaty. Wzrost jest na tyle duży, że w praktyce większym fi rmom numizmatycznym opłaca się prowadzić internetowe sklepy. Kilkanaście lat temu, kiedy powstawał ten serwis, to właśnie numizmatycy przyczynili się do jego sukcesu. Przez wiele lat, raz do roku, odbywał się zjazd allegrowiczów, współfi nansowany przez Allegro. Gdy fi rma urosła, to się z tego wycofała, potem znikła kafejka, która przez laty była miejscem swobodnej dyskusji numizmatyków. Było to miejsce gdzie można było uzyskać kompetentną odpowiedź na swoje numizmatyczne wątpliwości, tam można było ostro podyskutować, a nawet się pożalić. Kiedy do polski wszedł światowy potentat Ebay, to właśnie wierność numizmatyków wobec Allegro sprawiła, że serwis ten nie odniósł w Polsce sukcesu. A teraz my już dla Allegro nie znaczymy nic. Mam nadzieję, że wielu przeniesie się do Numimarketu, małego serwisu numizmatycznego, który w ten sposób może w części wypełnić powstałą lukę. Dla nas kolekcjonerów, działania Allegro, nie są „dobrą zmianą”. O ile fi rmy jakoś sobie poradzą, choćby przez własne sklepy, to cała rzesza polskich kolekcjonerów będzie teraz miała spore kłopoty z pozyskaniem niedrogiego i atrakcyjnego kolekcjonersko materiału. Firmy oferują bowiem dostęp do dobrych, czy rzadkich monet. Niechętnie natomiast handlują drobnym, choć ciekawym numizmatycznym materiałem. Miejmy nadzieję, że i nasi Czytelnicy włączą się dyskusję, jak ułożyć sobie numizmatyczne życie bez Allegro, Oddajemy do rak państwa kolejny numer Przeglądu Numizmatycznego, nadal wydawany nie tylko internetowo, ale w formie drukowanego magazynu. Na razie możemy powiedzieć, byliśmy, jesteśmy, a to czy nadal będziemy zależy tak naprawdę, od Was - naszych Czytelników. Kupujcie Przegląd Numizmatyczny, ale też promujcie go w waszych domach, sklepach czy fi rmach. Namawiajcie kolegów kolekcjonerów, aby po Przegląd Numizmatyczny częściej i chętniej sięgali, a my odwdzięczymy się coraz ciekawszymi numizmatycznymi tematami i artykułami.

wróć

Przegląd Numizmatyczny 3/2017

Przegląd Numizmatyczny 4/2013

W numerze:

► Dukaty polskie z 1531 roku.
►Odlewnicze formy podróbki talara miasta
Ulm z 1620 roku z Wołynia
►Aukcje weszły nam w krew – 2 aukcja
GNDM oczami jej organizatorów
►Aukcja 12, Antykwariat Numizmatyczny
Michał Niemczyk
►Katalog – encyklopedia monet próbnych
PRL – Janusz Parchimowicz
►Za Obronę Śląska – krzyż i medal 1919 r.
►Szeroki brakteat Kazimierza Sprawiedliwego
►Anegdoty i ciekawostki numizmatyczne
►Ekstremalnie rzadkie monety koronne na jesiennej aukcji
►Srebrne monety kolekcjonerskie 2017 r.
►Uwagi o wykonywaniu stempli do monet
na przykładzie zachowanych stempli
i punc w zbiorach Muzeum Narodowego
we Wrocławiu i w Toruniu
►"Projektanci polskich monet 1923-1990" –
recenzja Janusza Parchimowicza
►Roszady heraldyczne w heraldyce książąt
ziębickich na groszach i goldguldenach 51
►Katalog monet próbnych – zapowiedź

   

 

Od Redakcji

Numizmatyka jest żywą dziedziną nauki pomimo iż dotyczy dawnych monet czy medali. Od 23 trzech lat nasi autorzy nadsyłają swoje teksty, odkrywają nowe odmiany monet. Dokonują nowych interpretacji i nadal okazuje się, jak mało wiemy na temat takich czy innych emisji, takich czy innych wydarzeń, które u podstaw wybicia, jakiegoś medalu. Nadal bardzo mało wiemy o sporządzaniu stempli, czy technice bicia. Mamy zatem nadzieję, że jak zawsze kolejna edycja Przeglądu Numizmatycznego stanie się źródłem do przemyśleń. Zaciekawi czytelnika i sprawi, że znajdzie on powody aby pogłębiać swoje numizmatyczne zainteresowania. Jest rzeczą normalna, gdzie postawimy nowe pytania czy odnajdziemy nową odmianę pośród tysięcy już znanych. Dziś, okazuje, się, że nie trzeba sięgać do czasów antyku czy średniowiecza po numizmatyczne zagadki. Mija zaledwie kilkadziesiąt lat, jak skończył się PRL. Monety, którymi się jeszcze niedawno posługiwaliśmy mają potwierdzenie w setkach dokumentów, aktów prawnych, a jednak okazuje się, że bardzo wielu rzeczy nadal wiemy. Na nowo odkrywane stemple czy monety, to kolejne numizmatyczne zagadki. Już wiele lat temu postawiłem tezę, że „numizmatykę polską trzeba pisać na nowo” i jest zdumiewające, że teza ta wraz z rozwojem badań numizmatycznych nic nie straciła na swoim znaczeniu. O czym, mam nadzieję przekonają naszych Czytelników, artykuły zebrane w tym kolejnym numerze Przeglądu Numizmatycznego.

wróć

Złoto czasów dynastii Wazów tom I

Zloto_Wazow_okladka_pierwszego tomu

W opracowaniu ujęto m. in.:

► Epoka Wazów
► Królestwo Polskie, Zygmunt III Waza
► Wielkie księstwo Litewskie
► Gdańsk
► Toruń
► Ryga
► Prusy Lenne
► Miasto Elbląg, pod okupacją szwedzką
► Władysław IV Waza
► Wielkie Księstwo Litewskie
► Wielkie Księstwo Moskiewskie


wróć

Złoto czasów dynastii Wazów tom II

Zloto_Wazow_okladka_pierwszego tomu

W opracowaniu ujęto m. in.:

► Jan II Kazimierz
► Lenne Księstwo Kurlandii
► Lenne Księstwo Prus
► Brandenburgia - Prusy
► Infl anty pod panowaniem Wazów
► Medale możnowładców polskich
► Medale okolicznościowe medalierów gdańskich

Tom II składa się czterech części. Pierwsza obejmuje monety i medale Królestwa Polskiego związane z panowaniem Jana Kazimierza: są monety i medale wybijane w mennicach koronnych oraz w Wielkim Księstwie Litewskim. Kolejna cześć opisuje mennictwo miast pruskich: Elbląga, Gdańska i Torunia, w tym wszystkie medale bite na cześć króla, oraz donatywy i medale miejskie, także te wybite z okazji Pokoju w Oliwie. Część tę dopełniają monety okupacyjne wybijane przez Karola Gustawa w Elblągu. Część druga obejmuje monety związane z numizmatyką polską, są to złote monety i medale lennego Księstwa Kurlandii. Kompleksowo przedstawiono monety i medale wybijane przez Jerzego Wilhelma i Fryderyka Wilhelma elektorów pruskich, lenników Królestwa Polskiego do 1657 roku. Część tę uzupełnia kompletnie opisane złote mennictwo brandenbursko - pruskie z lat 1590-1668. Cześć III obejmuje Inflanty. Opisano tutaj okupacyjne monety wybijane przez Krystynę w Rydze, monety miasta Rygi i Rewla pod panowaniem Krystyny, złote mennictwo Rygi królów szwedzkich do 1668 roku. Oraz monety bite dla Infl ant w latach 1644-1648. Tom ten dopełniają złote medale możnowładców polskich, zamawiane m.in. przez przedstawicieli rodów Lubomirskich, Radziwiłłów, Wiśniowieckich czy Zamojskich. Opisano też złote medale okazjonalne i religijne medalierów gdańskich Sebastiana Dadlera i Jana Höchna.

wróć

Złoto czasów dynastii Wazów tom III

Zloto_Wazow_okladka_pierwszego tomu

W opracowaniu ujęto m. in.:

► Księstwo Cieszyńskie
► Księstwo Legnicko-Brzesko-Wołowskie
► Monety Księstwa Nyskiego Biskupów Wrocławskich
► Księstwo Karniowskie
► Księstwo Kostrzyńskie
► Księstwo Oleśnickie
► Księstwo Opawskie
► Gabriel Bethlem / Księstwo Opolsko-Raciborskie
► Księstwo Opolsko-Raciborskie
► Złoty Stok (Reichenstein)
► Albrecht Wallenstein
► Śląskie monety lenne władców Habsburskich
► Stany Śląskie
► Miasto Wrocław
► Medale możnowładców śląskich

Trzeci tom opracowania złotego mennictwa dynastii Wazów. Śląsk.

Praca jest, jak dotąd, największą i najpełniejszą monografią złotego mennictwa epoki polskich i Szwedzkich Wazów (1587-1668). Do tej pory ukazały się tom I, obejmujący monety Zygmunta II Wazy, Władysława IV, Gustawa Adolfa (związane z Polską), lenne monety Prus. Tom III przedstawia pełne całe złote związane z panowaniem Jana Kazimierza. Drugą część tomu II stanowią lenne monety Kurlandii i Prus. Także monety Brandenbursko – pruskie i kompleksowo omówione mennictwo Inflanckie z lat 1587-
Tom III obejmuje złote mennictwo śląskiej i ze Śląskiem powiązane. Tom otwierają monety książąt piastowskich. Są to emisje złotych monet i medali wybite przez władców piastowskich rządzących w księstwach cieszyńskim, oraz legnicko brzesko wołowskim. Skatalogowano i opisano okolicznościowe monety bite przez Adama Wacława cieszyńskiego i Elżbietę Lukrecję. cieszyńską. Mennictwo książąt legnickich otwierają medale związane z panowaniem Fryderyka IV legnickiego, jego syna Joachima Fryderyka, oraz monety bite za regencji Anny Marii oławskiej. W dalszej części zebrano i opisano wszystkie złote monety i medale wybijane za czasów wspólnego panowania książąt Jana Chrystiana i Fryderyka Rudolfa. W tym ich emisje wybijane po 1619 roku, kiedy rządzili już samodzielnie. Mennictwo legnicko brzeskie dopełniają monety emisje powstałe w latach 1650-1662, podczas wspólnego panowania braci: Jerzego II, Ludwika IV oraz Chrystiana. Ostatnia część obejmuje samodzielne emisje monetarne, jak i medale bite przez ostatnich książąt i księżne legnickie wybijane w latach 1660-1668.
Prawo do bicia monety na Śląsku posiadali biskupi wrocławscy z tytułu posiadania księstwa nyskiego. Każdorazowo wpływ na wybór biskupów wrocławskich mieli arcybiskupi gnieźnieńscy, którzy w porozumieniu z Jagiellonami a potem z Habsburgami desygnowali wybrane osobistości kościelne na tron biskupi. Katalog omawia mennictwo nyskie wybijane w lprzez biskupów. Andrzeja z Jerzyna, Jana Sitscha, Karola austriackiego, Karola Ferdynanda Wazę i Sebastiana z Rostoku. Karol austriacki pełnił w czasie swojej posługi biskupiej we Wrocławiu, także funkcję biskupa Brixen oraz od 1624 roku także Wielkiego Mistrza Zakonu Krzyżackiego. Jego wszystkie monety bito w mennicy w Nysie stąd w części poświęconej jego panowaniu skatalogowano jego wszystkie złote emisje.
Obok książąt piastowskich prawo do bicia monety mieli książęta, który swoje dobra śląskie otrzymali jako nadanie od królów czeskich Władysława II Jagiellończyka, jego syna Ludwika, czy też od władców z dynastii Habsburgów, którzy zwierzchność nad śląskiej posiadali 1527 roku. Monety kolejnych księstw śląskich ułożono alfabetycznie. Tę część otwierają monety i medale bite w księstwie karniowskim przez Jerzego Fryderyka Hohenzollerna (1592-1603)., a potem przez jego syna Jana Jerzego (1606-1622), oraz Jana Jerzego kostrzyńskiego. Dalej omówiono bardzo bogate mennictwo książąt oleśnickich Karola II ziębicko oleśnickiego z lata 1593-1617, jego synów Henryka Wacława i Karola Fryderyka (1617-1623). Prawo do bicia monety posiadało też księstwo Opawskie pod władzą Karola z Liechtensteinu. (1614-1627).
W 1622 roku stanowiące prywatne lenno Habsburgów Księstwo Opolsko-Raciborskie otrzymał palatyn siedmiogrodzki Gabriel Bethlem. W książce przedstawiono jego złote mennictwo kompleksowo. Ujmując monety i medale siedmiogrodzkie z lat (1613-1622), dalej monety wybijane przez niego jako księcia opolskiego latach 1622-1624. Gabriel utracił księstwo w 1624 roku, jednak zachował prawo używania tytułu księcia opolsko –raciborskiego do śmierci. Po nim księstwo opolskie otrzymał Karol Ferdynand Waza, który wybijał w mennicy opolskiej monety do 1655 roku. Z mennictwem śląskim związane jest też mennictwo panów czeskich, Wilhelma z Rosenbergu i Piotra Woka, którzy otrzymali od cesarza Maximiliana Złoty Stok z prawem menniczym. Podobnie z mennictwem śląskim związane są monety bite przez Albrechta Wallensteina. Był on jednym z najważniejszych wodzów katolickiej armii cesarskie, którzy otrzymała szereg nadań cesarskich Na Morawach, w Czechach, na Śląsku, w Meklemburgii i na Pomorzu. Był księciem żagańskim w latach 16281-634. W katalogu zebrano jego wszystkie monety i medale bite w rodowej mennicy w Iczynie, jak i w Żaganiu. W pełni omówiono mennictwo cesarskie związane ze Śląskiem, z lata 1619-1668. Były to monety z tytułami księcia śląskiego lub króla Czech i Węgier bite w mennicy wrocławskiej przez cesarzy Ferdynanda II, Ferdynanda III oraz Leopolda(tylko do 1668 roku). Habsburgowie byli też panami lennymi Hrabstwa Kłodzkiego, w którym to bili swoją prywatną monetę na stopę cesarską. W książce opisano też złote monety związane z prawami menniczymi Stanów Śląskich, tak wybijane za zgodą cesarza, jak i tylko Stanów Ewangelickich Ostatni rozdział obejmuje monety i medale miasta Wrocławia, wybijane pod stemplem Macieja II, Ferdynanda II, Fryderyka z Palatynatu i Ferdynanda III. Katalog dopełniają złote medale o różnej tematyce, przeznaczone do ogólnej sprzedaży a rytowane przez słynnego medaliera Jana Buchheima. Część katalogową uzupełniają też zdjęcia stempli do bicia monet miasta Wrocławia, po raz pierwszy w takim wyborze pokazane. W ostatniej części opisano złote medale możnowładców śląskich.
Autor dotarł do wszystkich publicznych kolekcji polskich, europejskich i pozaeuropejskich, posiadających w swoich zbiorach monety śląskie. Opisy i monet dopełnia też bardzo szeroka kwerenda katalogów aukcyjnych, opisów kolekcji i artykułów w jakich udało się znaleźć złote monety i medale od XVIII do roku 2017. Bardzo wiele monet do badań udostępnili też kolekcjonerzy prywatni.
Książka jest bardzo bogato ilustrowano, ogółem zebrano ponad 2500 tysiąca fotografii. W części katalogowej opisano blisko 890 typów, odmian i wariantów monet i medali śląskich i ze Śląskiem związanych. W tym ponad 950 pokazano na zdjęciach. Znakomita większość prezentowanych na zdjęciach monet czy medali, była po raz pierwszy sfotografowana.
Wszystkie teksty wprowadzające, komentarze, noty i przypisy i opracowania heraldyczne władztw i rodów panujących przetłumaczono dodatkowo na języki angielski i niemiecki. Zrezygnowano, natomiast z dodatkowego tłumaczenia samych opisów monet, zamieszczony mały słownik terminów i słów kluczowych wraz fotografiami monet pozwala na bezproblemowe zrozumienie części katalogowej.

wróć

Złoto czasów dynastii Jagiellonów

okładka książki Złoto czasów dynastii Jagiellonów

Pierwsza w historii numizmatyki polskiej praca dokumentująca mennictwo złote czasu Jagiellonów (od Alexandra, do Zygmunta II Augusta i jego spadkobierców).
Zakres terytorialny też jest imponujący, jako że potomkowie Jagiełły zasiadali na tronach Czech, Węgier, Śląska, Siedmiogrodu i wielu innych mniejszych krajów.

Monety skatalogowane są poczynając od najstarszych, czyli domniemanych dukatów Alexandra Jagiellończyka, także tych wymyślonych przez fałszerza Majnerta (XIX w.), poprzez dukaty koronne i litewskie Zygmuntów, dukaty czeskie i węgierskie potomków Kazimierza Jagiellończyka, aż po monety możnowładców skoligaconych z domem Jagiellonów.

Przy każdej monecie możemy prześledzić jej losy, proweniencję i ceny uzyskiwane na aukcjach całego świata.
Wszystkie monety są dokładnie opisane, mają oryginalne, najczęściej współcześnie wykonane kolorowe fotografie.
Fotografie pozyskiwane były przez autora od prywatnych kolekcjonerów, domów aukcyjnych całego świata i muzeów z Ermitażem i Smithsonian w Waszyngtonie włącznie.

Dodatkowym atutem tego wydania, jest fakt, iż autor tworząc to dzieło korzystał z opinii i rad kolekcjonerów i właścicieli domów aukcyjnych, czyli ludzi mających najbliższy i realny związek z tematem książki. Czyni to wszystkie dane bardziej prawdopodobnymi i osadzonymi w rzeczywistości.

Obowiązkowa pozycja w księgozbiorze każdego kolekcjonera

Autor: Jarosław Dutkowski
Złoto czasów dynastii Jagiellonów, Gdańsk 2010
wymiary: 180x253 mm, twarda oprawa, stron 406

wróć